خانه تکانی یکی از آیینهای نوروزی است که مردم بیشتر مناطقی که نوروز را جشن میگیرند به آن پایبندند. در این آیین، تمام خانه و وسایل آن در آستانه نوروز گردگیری، شستشو و تمیز میشوند. این آیین در کشورهای مختلف از جمله ایران، تاجیکستان، افغانستان و جمهوری آذربایجان برگزار میشود. خانه تکانی عید یعنی آماده سازی و استقبال از نوروز است و در مورد تاریخچه خانه تکانی نقل های زیادی هست.
مراسم خانه تکانی احتمالاً نشات گرفته از این عقیده است که فروهرها سالی یک بار در آستانه فروردین ماه که ماه فروهرها است، در رستاخیزی به خانه بازمیگردند و اگر خانه را پاکیزه و آراسته ببینند شاد شده و برای برکت خانه و شادکامی خانواده دعا میکنند.

اما این روزها که کمتر کسی به صورت تمام وقت در خانه است و کار نظافت باید تدریجی انجام شود، هیچ چیز بهتر از یک روش خوب و برنامه ریزی شده به کمک ما نمی آید. برهمین اساس سایت سلامت دات لایف نکاتی مهمی را به شما خواهد گفت.
لیست کارهای مهم در خانه تکانی عید
1ـ برنامه ریزی برای خانه تکانی
شما میتوانيد برای آن كه كارهای منزل را آسانتر انجام دهيد به سادگی يك برنامهريزی داشته باشيد. اصلا لازم نيست كه شما از اول صبح تا بعدازظهر كارهای منزل را انجام دهيد؛ بلكه میتوانيد با تقسيم كردن كارها به روزهای مختلف هفته، كم تر به خود فشار بياوريد و انرژی كمی در يك روز مصرف كنيد تا بتوانيد به كارهای ديگر مثل مطالعه، رسيدگی به كارهای بيرون از منزل يا حتی كار كردن خارج از منزل بپردازيد.
2- يك بار به خريد برويد
شما براي خانه تكاني به مواد و وسايل متفاوتي نياز داريد؛ پودر لباسشويي، مايع جرمگير، جارو، دستمال گردگيري، كيسه جاروبرقي، مايه شيشهشوي، برس، و… بنابراين ممكن است براي خريد هر يك از آن ها، هر بار از منزل خارج شويد و وقت و انرژي خود را هدر دهيد. بهترين راهكار اين است كه يك ليست تهيه كنيد و تمام مواد و وسايل مورد نياز براي خانه تكاني را در آن يادداشت كنيد. وقتي از كامل بودن فهرست خودتان مطمئن شديد، از يكي از اعضاي خانواده بخواهيد كه اقلام آن فهرست را يك جا برايتان خريداري كند، يا خودتان يك روز را به خريد اختصاص دهيد و اقلام مورد نيازتان را يك دفعه تهيه كنيد.
3ـ كارهای بزرگ را به كارهای كوچك تر تقسيم كنيد
اگر قرار است تمام منزل را خانه تكاني كنيد، تمام اين كارها را به كارهاي كوچك تر تقسيم كنيد و هر روز بخشي از كارها را انجام دهيد. بسياري از بانوان عادت دارند، تمام لباسهاي كثيف را جمع كرده و آن ها را با پردهها و ملافهها در يك روز، بشويند. انجام اين فعاليتهاي سنگين و زياد، شما را حسابي خسته ميكند و تمام انرژي شما را ميگيرد. بنابراين بهتر است هر روز يك بخش از لباسها، پردهها يا ملافهها را بشوييد و خشك كنيد يا به جاي ساعتها بالا و پايين گذاشتن وسايل انباري براي مرتب كردن آن، هر روز بخشي از آن را مرتب كنيد تا كار شما ظرف چند روز تمام شود.
4ـ خوش اخلاق باشيد
غر نزنيد ! درست است كه خانه تكاني دشوار و خسته كننده است، ولي قرار نيست زندگي را به كام اعضاي خانواده تلخ كنيد. اگر دوست نداريد، ميتوانيد خانه تكاني را انجام ندهيد ولي اگر اين كار را انجام ميدهيد، آن را با صبر و حوصله و متناسب با تواناييهايتان انجام دهيد تا بيش از اندازه خسته نشويد. ساير اعضاي خانواده به روي خوش شما در روزهاي پاياني سال و در آستانه سال نو، بيشتر نياز دارند تا پاكيزگي منزل.
5- كم تر آشپزی كنيد
بدون شك براي شما دشوار است در هنگام انجام كارهاي سنگين خانه تكاني، سه وعده غذاي گرم نيزبراي اعضاي خانواده بپزيد. بنابراين در يك جلسه خانوادگي اعلام كنيد كه به عنوان مثال در اين روزها كه شما مشغول خانه تكاني هستيد، فقط ناهار را ميپزيد و براي شام يك غذاي حاضري تهيه ميكنيد. در اين صورت شما از فشار كاري وارد بر خودتان ميكاهيد و ميتوانيد به انجام امور نظافت منزل بپردازيد.
6- انعطاف پذير باشيد
ممكن است شما برنامهريزي كرده باشيد كه تمام وسايل منزل را نظافت كنيد، ممكن است برنامهريزي دقيقي هم كرده باشيد ولي در نهايت نتوانيد در پايان يك روز يا در آخرين روزهاي سال كهنه تمام، كارهاي موردنظرتان را انجام دهيد. و همين موجب نگراني و استرس شما شود. ولي كافي است انعطافپذير باشيد؛ مطمئن باشيد، رسيدن به تمام اهدافتان امكانپذير نيست، بنابراين رسيدگي به درصد قابل قبولي از كارهايتان را به حساب موفقيت بگذاريد و شاد باشيد! قرار نيست كه با يك خانه تكاني خودتان را از پا درآوريد.
7- کار گروهی
این عید تنها عید شما نیست و تنها دوستان و خانواده شما به منزلتان نمی آیند، پس نباید تمام نظافت آن را به تنهایی بر عهده بگیرید. در هر هفته زمان خاصی را برای نظافت اختصاص داده و کارها را با فرزندان و همسر خود تقسیم کنید.این کار نه تنها باری از دوش شما بر می دارد، بلکه عادات خوبی به فرزندان شما می آموزد. از بچه ها بخواهید که تخت های خود را مرتب کرده، اسباب بازی ها و لوازم دیگر خود را جمع کرده و پس از گردگیری قفسه ها، سر جای خود بگذارند

خانه تکانی عید را از کجا شروع کنیم؟
خانه تکانی اشپزخانه
بهتر است در ابتدا از کابینت ها و قفسه ها شروع کنید.
برای تمیز کردن انواع کابینت ها به این نکات دقت کنید:
پاک کردن لک ، اثرات دست ، جوهر و ماژیک هرگز از موادی چون وایتکس ، آستون ؛ الکل صنعتی ، مستقیمآ استفاده نکنید . زیرا این مواد میتواند به سطح رو کش دار mdf آسیب برساند . برای استفاده از این مواد بهتر است آن ها را با آب رقیق کرده و مورد استفاده قرار دهید .
اما برای تمیز کردن کابینت های فلزی استفاده از پودرهای ماشین لباسشویی و اسپری های پاک کننده ی چند منظوره به خوبی میتوانند لکه ها و چربی ها را از بین ببرند.
تمیز کردن یخچال
به طبقات یخچال سازمان بدهید و مواد غذایی بی مصرف و تاریخ گذشته را دور بریزید.
حالا باید یک پلاستیک زباله و یا یک سطل زباله برداشته و به هر بخش از آشپزخانه که می رسید، اضافه ها و دورریختنی ها را در آن بریزید و تا انتهای خانه تکانی آشپزخانه آن را با خود بچرخانید و با این روش از به هم ریخته شدن کف آشپزخانه و تلمبار شدن دورریختنی ها روی کابینت ها که کار را برایتان سخت می کنند دور شوید.
اگر طبقات یخچال با لکه های مواد غذایی چسبناک شده اند محتویات یخچال را بیرون ریخته و آنها را بشویید و سپس وسایل داخل یخچال را تمیز کرده و با نظم بچینید.
برای تمیز کردن فریزر باید از یک دستمال نیمه خیس استفاده کنید چون سرمای فریزر کمی در تمیز کردن اختلا ایجاد می کند.
به مواد غذایی داخل فریز نظم دهید و تا حد ممکن مواد غذایی گوشتی را در کشویی جدا از سبزیجات و.. قرار دهید.
تمیز کردن اتاق نشیمن
برای تمیز کردن اتاق نشیمن یا هر اتاقی، از سطوح بالاتر شروع کرده و به پایین بیایید. بهترین وسیله گردگیری یک پارچه مایکروفایبر قابل شستشو است که با کمی آب مرطوب شده باشد.
خانه تکانی اتاق خواب
برای تمیز کردن اتاق خوابها با گردگیری یا جاروکشی لوسترها و لبه پنجرهها شروع کنید وسپس لوازم اتاق را گردگیری کنید. ملافهها را دستکم هفتهای یکبار عوض کنید. روتختیها و پتوها نیز باید ماهانه شسته شوند و بالشها هر شش ماه یکبار باید خشکشویی شوند. حالا نوبت تمیز کردن کمد لباس شماست. لباس هایی را که کهنه و یا از مد روز فاصله گرفته اند را از کمدتان خارج کنید. شما می توانید این لباس ها را در صورت نو بودن به موسسه ی خیریه بدهید و اگر کهنه هستند پنبه ای ها و نخی ها را به عنوان دستمال استفاده کنید.
تمیز کردن کف خانه
کف را برای آخر کار نگهدارید. بعد از اینکه مطمئن شدید همه جا به طور کامل تمیز شده، شروع به تمیز کردن کف کنید. بسته به نوع پوشش کف (سرامیک، پارکت، فرش و …) روش تمیز کردن نیز فرق میکند.
کارهای دیگر
برخی دیگر از کارهای خانه تکانی که باید انجام دهید عبارت است از تمیز کردن فیلتر جاروبرقی، تارهای عنکبوت، جرمهای اطراف درها و پنجرهها و کف اتاقها. آثار انگشت روی درها، دستگیرهها و کلیدهای برق را نیز پاک کنید. اینها کارهایی نیستند که لازم باشد هفتهای یکبار انجام شوند، اما اگر به آنها توجه کنید، میتوانید سریع اقدام کنید قبل از اینکه تبدیل به یک کار طاقتفرسا شوند.
نحوه ی تمیز کردن پنجره ها با سرکه
ابتدا پنجره را گردگیری کنید و گرد و غبار را از روی سطح پنجره حذف نمایید تا سرکه بهتر بتواند اثر کند و محلول سرکه خانگی را بر یک منطقه کوچک روی شیشه پنجره اسپری کنید و اجازه دهید چند لحظه روی شیشه بماند تا اسید استیک روی شیشه اثر کند و روزنامه مچاله شده که تقریبا آغشته به سرکه است را روی شیشه بکشید. برای این که از دستمال یا دستمال حوله ای استفاده نکنید زیرا ممکن است پرز بر جای بگذارد.
شستشوی حمام
بهتر است، وقت جداگانهاي براي شستوشوي حمام و استفاده از وايتكس و مايعات جرمگير روي اشياي چيني حمام، اختصاص ندهيد براي اينكه در وقت خود صرفهجويي كنيد، شستوشوي حمام را به وقتي كه خودتان قرار است به حمام برويد، موكول كنيد.
خانه تکانی دل ها فراموش نشود
حالا بیایید و یه زمانی را هم به خانه تکانی دلهایتان اختصاص دهید. به هر حال طی یک سال زندگی با آدمهای متفاوتی سر و کارداشتهاید، خیلی ازآنها به زندگیتان شادی بخشیدهاند و خیلی از آنها آنچنان باعث ناراحتیتان شدهاند که هنوزم که هنوزه وقتی یادتان میآید ناراحت میشوید.
امسال وقت آن شده است که با یک حرکت منحصر به فرد دلهایتان را از پایه و اساس خانه تکانی کنید. دیدگاهتان را نسبت به انسانهای اطرافیان تغییر دهید،رفتارهای نامطلوب و زنندهتان را اصلاح کنید و بهتر از همه بعضی و ناراحتی و کینههایتان را به راحتی دور بریزید. امسال خانهی دلتان را گرم و تر و صیقلی تر از هر سال کنید چرا که برای رسیدن سال نو هیچ جایی برای خانه تکانی مناسبتر و واجبتر از دل نیست.
یادمان باشد خانهای زیبا و دوست داشتنی که صاحب خانهاش دل پاک و مهربان و بدون بغض و کینه داشته باشد حتما یادش میماند قبل از اینکه به استقبال بهار برود اول دلش را خانهتکانی کند.
سلامت دات لایف سلامت دات لایف با پوشش آخرین اخبار حوزه سلامت و ارائه راهکارهایی برای زندگی سالم با همراهی پزشکان متخصص در بیماری ها دیابت ، سرطان ، تغذیه ، ورزش پوست و مو